Mensen verbinden

De zorg vernieuwen

Gemeenschappen versterken

Al bijna 35 jaar zet SOFT tulip zich in voor het versterken van inclusieve zorg en ondersteuning voor mensen in kwetsbare situaties in Oost-Europa, zoals mensen met een beperking, ouderen en mensen met psychische ondersteuningsbehoeften. Onze strategische koers ‘Koers 2030’ (2026–2030) bouwt voort op deze jarenlange ervaring en speelt tegelijkertijd daadkrachtig in op de huidige maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen. De grootschalige Russische invasie van Oekraïne heeft geleid tot een aanzienlijke toename van de behoefte aan geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning (MHPSS). Tegelijkertijd beschikken bestaande zorginstellingen over onvoldoende capaciteit om duurzaam aan deze groeiende vraag te voldoen. Daarnaast is deïnstitutionalisering een duidelijke prioriteit geworden van de Oekraïense overheid. De overheid heeft deze hervorming hoog op de beleidsagenda geplaatst, wat een belangrijke impuls geeft aan de overgang naar een duurzaam, gemeenschapsgericht systeem voor geestelijke gezondheidszorg. Dit systeem bevordert zowel sociale inclusie als de veerkracht van de zorgsector.

Toenemende ongelijkheid en de groeiende druk op bestaande systemen maken één ding duidelijk: zonder een transformatie naar gemeenschapsgerichte zorg zullen zorgsystemen op de lange termijn niet houdbaar blijven. Onze strategische koers ‘Koers 2030’ positioneert SOFT tulip, samen met haar deelnemende organisaties en partners, precies op het snijvlak van urgente behoeften, beleidsprioriteiten en duurzame, inclusieve hervormingen.

De aanpak van SOFT tulip

SOFT tulip is niet één afzonderlijke ngo, maar een netwerk van deelnemende Nederlandse zorgorganisaties die langdurig samenwerken met lokale partners in Oost-Europa.

Samen dragen wij bij aan duurzame verandering door:

• internationale zorgexpertise te vertalen naar de lokale praktijk;
• de dagelijkse praktijk te verbinden met beleidsontwikkeling en ervaringskennis;
• lokaal eigenaarschap en publieke zorgsystemen te versterken;
• de transformatie van de zorg te verankeren in internationaal erkende normen, waaronder het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD).

SOFT tulip zet zich in voor een samenleving waarin mensen met een beperking, psychosociale kwetsbaarheden of ontwikkelingsachterstanden volwaardig en op voet van gelijkheid kunnen deelnemen. Een samenleving waarin kinderen opgroeien in gezinnen in plaats van instellingen, en waarin zorg en ondersteuning gemeenschapsgericht, inclusief en duurzaam zijn.

Centraal in onze aanpak staan capaciteitsontwikkeling en gezamenlijk leren. Wij investeren in de deskundigheidsbevordering van zorgprofessionals, het versterken van de positie van gezinnen en grensoverschrijdende samenwerking tussen zorgorganisaties. Zo stellen wij hen in staat om binnen hun eigen context de drijvende kracht achter verandering te worden. Door middel van langdurige partnerschappen, kennisuitwisseling en beleidsdialoog dragen wij bij aan structurele veranderingen in de zorg op lokaal, nationaal en internationaal niveau.

Ons werk wordt geleid door vier kernwaarden:

• Inclusie – iedereen hoort erbij en heeft het recht om deel te nemen aan de samenleving.
• Mensgerichte benadering – mensen en hun waardigheid staan centraal in ons werk.
• Verbinding – het opbouwen van duurzame en wederkerige samenwerking.
• Samen leren – gezamenlijk leren als drijvende kracht achter verandering.

Onze strategische speerpunten (2026–2030)

Thematische prioriteiten

1. Deïnstitutionalisering en gemeenschapsgerichte zorg

Wij ondersteunen de overgang van grootschalige institutionele zorg naar een gemeenschapsgericht zorgsysteem dat mensen in kwetsbare situaties in staat stelt een betekenisvol leven te leiden en volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Samen met ons netwerk van deelnemende Nederlandse zorgorganisaties en onze lokale partners werken wij aan een zorgsysteem waarin ondersteuning dicht bij huis wordt georganiseerd en is ingebed in de gemeenschap, gezinnen en lokale voorzieningen.

Dit omvat het verbeteren van de leefomstandigheden en de kwaliteit van leven van mensen die momenteel in instellingen verblijven, terwijl we tegelijkertijd een duurzame overgang ondersteunen naar begeleid wonen, gezinsgerichte zorg en gemeenschapsgerichte voorzieningen. Onze focus ligt op het versterken van participatie, sociale inclusie, autonomie en menselijke waardigheid.

Deïnstitutionalisering gaat niet om het sluiten van instellingen, maar om het openen van nieuwe mogelijkheden in het leven van mensen. Het betekent ruimte creëren voor mensen om deel te nemen aan de samenleving, erbij te horen, zich binnen hun gemeenschap te ontwikkelen en zelf keuzes te maken over hun toekomst. Dit kan alleen slagen wanneer mensen zelf, hun families en zorgprofessionals samen vormgeven aan de zorg.

2. Geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning

Wij beschouwen geestelijke gezondheid als een publieke verantwoordelijkheid en een essentiële pijler van de veerkracht van individuen en gemeenschappen. Zonder toegankelijke en goed georganiseerde ondersteuning lopen mensen in kwetsbare situaties het risico langdurig uitgesloten te raken van onderwijs, werk en het maatschappelijk leven.

SOFT tulip draagt bij aan een sterker, gemeenschapsgericht systeem voor geestelijke gezondheidszorg door:

      de deskundigheid en het leiderschap van professionals in de geestelijke gezondheidszorg en maatschappelijke zorg te versterken;

      de integratie van geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning in gemeenschapsgerichte voorzieningen en de eerstelijnszorg te ondersteunen;

      traumasensitieve en herstelgerichte benaderingen te bevorderen die uitgaan van de eigen kracht en zelfregie van mensen;

      geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning te verankeren in bredere gemeenschapsstructuren, in plaats van deze uitsluitend onder te brengen in gespecialiseerde instellingen.

Door geestelijke gezondheidszorg te verbinden met het dagelijks leven in de gemeenschap, wordt zorg toegankelijker, sluit deze beter aan bij de behoeften van mensen en krijgt zij een menselijker karakter. Dit draagt bij aan sterkere gemeenschappen, beter toegeruste zorgprofessionals en een grotere veerkracht van zorgsystemen als geheel, zodat zij beter bestand zijn tegen aanhoudende druk.

3. Vroeginterventie bij jonge kinderen (ECI) en versterking van gezinnen

Vroegtijdige ondersteuning in de eerste levensjaren maakt een blijvend verschil. Wanneer kinderen en gezinnen tijdige, goed afgestemde en gezinsgerichte ondersteuning krijgen, worden ontwikkelingsrisico’s verminderd en kan langdurige uitsluiting worden voorkomen. Hierdoor neemt de kans aanzienlijk toe dat kinderen binnen hun eigen gezin en gemeenschap kunnen opgroeien, in plaats van in een instelling terecht te komen.

SOFT tulip zet zich in om vroeginterventie bij jonge kinderen (Early Childhood Intervention, ECI) structureel te verankeren in het nationale zorgsysteem. Onze focus ligt op het organiseren van ondersteuning rondom gezinnen, zodat zij het vertrouwen, de kennis en de ondersteuning krijgen die nodig zijn om voor hun kind en gezin te zorgen. Wanneer ouders in een vroeg stadium worden ondersteund, worden gezinnen veerkrachtiger en krijgen kinderen betere kansen om zich te ontwikkelen en deel te nemen aan het maatschappelijk leven.

Dit doen wij door:

      gezinsgerichte en multidisciplinaire werkwijzen te bevorderen, afgestemd op de behoeften van elk kind en gezin;

      de samenwerking tussen gezondheidszorg, maatschappelijke zorg en onderwijs te versterken, zodat de ondersteuning samenhangend en continu is;

      te investeren in de deskundigheid van professionals en langdurige samenwerking, zodat zorg- en ondersteuningsorganisaties sectoroverstijgend kunnen samenwerken.

Vroeginterventie bij jonge kinderen (Early Childhood Intervention, ECI) is geen op zichzelf staand programma of kortdurende interventie. Het legt de basis voor inclusieve gemeenschappen door kinderen te ondersteunen om binnen hun eigen gezin en leefomgeving op te groeien, in plaats van in instellingen. Door vroeginterventie bij jonge kinderen te versterken, worden zorgsystemen meer gericht op preventie, kunnen zij beter inspelen op de behoeften van kinderen en gezinnen en zijn zij beter toegerust om hen op de lange termijn te ondersteunen.

Onze strategische pijlers

• Verbinden
  Wij verbinden zorgorganisaties, professionals, gezinnen, ervaringsdeskundigen en overheidsinstanties over landsgrenzen heen. Ons netwerk vormt een lerende gemeenschap die door gezamenlijk eigenaarschap wederzijdse meerwaarde en duurzame impact creëert. Wij geloven dat internationale samenwerking niet alleen lokale zorgsystemen versterkt, maar ook de professionele deskundigheid verrijkt en waardevolle kennis- en ervaringsuitwisseling binnen en tussen Nederlandse zorgorganisaties bevordert.
• Vernieuwen
  Wij ondersteunen de transformatie van zorgsystemen door middel van collegiale kennisuitwisseling, train-de-trainerprogramma’s en het verbinden van praktijk en beleid. Onze thematische prioriteiten – deïnstitutionalisering, geestelijke gezondheidszorg en vroeginterventie bij jonge kinderen – zijn nauw met elkaar verbonden en versterken elkaar. Door deze thema’s in samenhang aan te pakken, gaan we verder dan op zichzelf staande interventies en werken we aan duurzame systeemverandering, gebaseerd op mensenrechten en vertaald naar de dagelijkse praktijk.
• Versterken
  Duurzame verandering vraagt om veerkrachtige gemeenschappen, mensen, organisaties en systemen. Wij investeren in training, begeleiding en beleidsdialoog, waarbij we professionals, gezinnen en ervaringsdeskundigen een actieve rol geven als mede vormgevers van verandering. Lokaal leiderschap en eigenaarschap staan centraal in onze aanpak.